Vlaams Belang Deerlijk

Zondag 5 september 2010

ARTIKELS

Diftar in Deerlijk

Iedereen is bereid om in zekere mate bij te dragen in de verwerkingskosten van het afval dat hij produceert. Helaas, wanneer men kijkt naar de afvalsoorten waarvoor men moet betalen, stelt men vast dat boomwortels en struiken met wortels tot de zwaarst getarifeerde afvalsoorten behoren. Nochtans produceert men dit afval niet; men wordt er wel voor beboet, als men een dode struik verwijdert uit zijn tuin en netjes naar het containerpark brengt. Misschien moet men een recupel bijdrage voorzien bij aankoop van een boom of een struik. Dat onze groene vrienden zo maar accepteren dat de verwerkingskost van een struik met wortel even groot is als de verwerking van multistroom afval en tien keer groter is dan de verwerkingskosten van bouw- en sloopafval is op zijn minst verbazingwekkend te noemen.
Snoeihout en zacht groenafval wordt niet als vervuiling beschouwd, zolang de hoeveelheid beperkt is. In Deerlijk is dit tot 100 kg. Wanneer men in de herfst eens grondig snoeit en daardoor meer dan 100 kg groenresten (afval is hiervoor een foute benaming) heeft, dan rinkelt de kassa: 7 cent per extra kilogram, met een minimum van 2 euro: de groentaks is uitgevonden! Waarvoor het minimum van 2 euro staat mag Joost weten. Men treedt hier de DIFTAR principes met de voeten, namelijk deelname in de verwerkingskosten. Wie 1 kg sloopafval afl evert betaalt evenveel als wie 100 kg afl evert. Nochtans moet er slechts 101 kg verwerkt worden. Misschien is het grootste gedeelte van die 2 euro bedoeld voor de werkingskosten en de afschrijving van de weegbrug. Wie weinig sloopafval heeft, betaalt dus tot 100 keer meer dan wie er veel heeft. Dit is in strijd met het DIFTAR principe: wie meer vervuilt betaalt meer. Bovendien, wie slim is kan zijn groenresten altijd gratis kwijt: men rijdt verschillende keren naar het containerpark, telkens met niet meer dan 100 kg. Of men brengt ze in één keer, maar men laat zich verschillende keren wegen: tussen elke weegbeurt lost men niet meer dan 100 kg.
Men kan zich de vraag stellen of afval van natuurlijke oorsprong wel moet getarifeerd worden. Is men een vervuiler, als men snoeit of zijn gras afrijdt? Of ruimt men juist op en maakt men alles netjes? En waarom moeten mensen met grote tuinen meer betalen dan mensen met kleine tuinen? Is dit een vorm van verborgen groenbelasting, die enkel kan omzeild worden indien men tijd noch moeite spaart om meerdere keren naar het containerpark te gaan? Meerdere keren naar het containerpark rijden is ook een vorm van milieuhinder.

De idee dat de vervuiler betaalt is zeer nobel, maar als de overheid onredelijke tarieven hanteert of groenafval als vuil beschouwt, dan is de kans reëel dat men dit onrechtvaardig vindt en alternatieven zoekt. En zie, het sluikstorten neemt reeds toe, het opstoken in de open haard wint terrein en iedereen kent wel een bouwwerf waar men zijn sloopafval kwijt kan. DIFTAR is een goed idee, maar de uitwerking kan beter: de overheid investeert zwaar in weegbruggen om de burger uit het containerpark te houden, ver weg van die weegbruggen die als een aanslag pur sang op de portemonnee worden ervaren. Op deze manier schiet DIFTAR zijn doel voorbij. De burger die zijn afval netjes gesorteerd naar het containerpark brengt, voelt die tarifering aan als een ontmoediging, en zeker niet als een beloning voor de gedane moeite. De tariefregels zijn te simplistisch: afvalcijfers worden steeds berekend en gepubliceerd als de hoeveelheid afval (in gewicht) per inwoner. DIFTAR maakt geen onderscheid tussen afval geproduceerd door een tweepersoonsgezin en dezelfde afval geproduceerd door een gezin met drie kinderen (vijfpersoonsgezin). De hoeveelheid groenresten zijn recht evenredig met de grootte van de tuin. Grote tuinen produceren meer groenresten en de eigenaars, of erger nog de huurders, van een woning met een grote tuin moeten langs de kassa passeren. Struiken groeien nu eenmaal en zij die de tuinen onderhouden kunnen de productie van groenresten niet voorkomen.

De burger moet inderdaad gemotiveerd worden om minder afval te produceren en om afval en resten te sorteren, zodat deze op een milieuvriendelijke wijze kunnen worden verwerkt. Deze motivatie komt niet alleen door penalisatie, maar ook door beloning. Men zou voor alle soorten betalend afval per gezin een ‘aanvaardbaar’ afvalniveau kunnen definiëren, dat ondermeer afhankelijk is van de grootte van het gezin. Elk gezin kan dan ‘stortbonnetjes’ krijgen ter waarde van het aanvaardbare afvalniveau. Dit systeem bestaat reeds in sommige gemeentes, waar bewoners gras onderhouden langs straten waar geen trottoir ligt: men krijgt een aantal bonnetjes per 10 m² onderhouden ‘grastrottoir’. Of men kan gebruik maken van het ‘elektronisch’ paspoort: daar slaat men nu alle mogelijke gegevens in op, waarom er ook niet de stortgegevens in opslaan? Elke inwoner van Deerlijk gaat gratis naar het containerpark tot zijn familie een bepaalde, aanvaardbare grens heeft overschreden. Komt men boven die grens, dan wordt de familie uitgenodigd om haar stortgedrag toe te lichten. Het kan om een eenmalig stortgedrag gaan (verbouwingen) of het kan een chronisch probleem zijn: in dit geval is penalisatie onder de vorm van tarifering aangewezen. Er zijn met andere woorden tal van mogelijkheden, helaas spijzen deze niet altijd de gemeentekas en soms moet men begeleiden in plaats van bestraffen, extra werk dus.

In Wevelgem gaat men als inwoner van de gemeente gratis naar het containerpark, burgers die niet uit Wevelgem komen, wordt de toegang geweigerd. Wevelgem budgetteert de kosten voor afvalverwerking en betaalt deze met de middelen afkomstig van de gemeentebelasting. De burger moet zijn portemonnee niet bovenhalen, wanneer hij groenresten of bouwafval heeft. De kans op sluikstorten is er kleiner, aangezien de burger een boete ‘riskeert’ om niets te winnen.

Het zou interessant zijn eens na te gaan hoeveel burgers in de gemeentes met DIFTAR de tarifering een goede oplossing vinden. In elk geval zouden groenresten nooit mogen getarifeerd worden, iedereen heeft baat bij meer en goed onderhouden groen in zijn leefomgeving. Door groenresten gratis te aanvaarden vermijdt men sluikstortingen, verbrandingen, … En door de invoering van ‘stortwaardebonnen’ of ‘elektronisch storttegoed’ zal men gezinnen die normale hoeveelheden afval produceren, motiveren om te sorteren. Bovendien moet de minimum drempel van 2 euro afgeschaft worden, daar hij in strijd is met het basisidee van DIFTAR. Vraag is waarom gemeentebesturen zo fors investeren in weegbruggen, tenzij het om de inning van gelden voor afval zou gaan. We kunnen ons niet inbeelden dat dit hun enige drijfveer zou zijn. Maar welke andere voordelen hebben de gemeenten? Als hun drijfveer inderdaad de vermindering van de afvalberg en de sortering van het afval is, dan kan men meer genuanceerde spelregels opstellen, vooraleer tot tarifering over te gaan. Beloning om het goed te doen is een betere motivator dan penalisatie.

We staan open voor alle voorstellen, maar het moge duidelijk zijn dat DIFTAR in zijn huidige vorm nog niet de juiste weg is om het einddoel te bereiken: minder afval per persoon en goed sorteren. Symbolisch genoeg staat er een STOP-verkeersbord aan de ingang van het containerpark. Een mooie uitnodiging om eens STIL TE STAAN bij het feit of men zich wel wil laten tariferen. Bij nader inzicht, ook in de portemonnee, zal men geneigd zijn rechtsomkeert te maken. Een bord: “DANK U VOOR UW BEZOEK” aan de ingang ware beter geweest: het toont aan dat men apprecieert dat de burger sorteert om op deze wijze zijn afval op een milieuvriendelijke manier kwijt te geraken. Deze inspanningen moeten beloond worden, DIFTAR doet dat niet. Hoeveel mensen spreken er niet over "DIEFTAR"? Geen nood, als men luistert naar de burger en oor heeft naar zijn redelijke opmerkingen, dan is DIFTAR geen doodgeboren kind. De idee is goed, de uitwerking is voor verbetering vatbaar. Het is echter niet meer dan normaal dat nieuwe projecten bijgestuurd worden om tot het gewenste resultaat te komen. Het resultaat kan bereikt worden, door de inspanningen van ons allen en door goede motivatie om deze inspanningen te doen.